Homiladorlikning 20 haftasi

Mana, homiladorlik muddatining «ekvatori»ga ham yetib keldik. Bu vaqtgacha siz ko‘plab yangi hislar va kechinmalarni boshdan kechirdingiz. Quvonchli, kulgili va, ehtimol, ba’zi noqulay lahzalar ham bo‘ldi. Ammo ijobiy yoki salbiy bo‘lishidan qat’i nazar, barcha bu his-tuyg‘ular hayotingizdagi eng muhim voqea — farzandingizning dunyoga kelishi bilan bog‘liq! Hayotingizning shunday muhim davrida saytimizni tanlaganingiz uchun sizdan minnatdormiz. Bundan keyin ham siz bilan eng foydali va dolzarb ma’lumotlarni baham ko‘rishga harakat qilamiz.

Siz, albatta, bu holatingizga allaqachon ko‘nikib qoldingiz, bo‘lajak onalikni anglash va tushunish hissi ham asta-sekin shakllandi. Birinchi trimestrdagi noqulayliklar tufayli yuzaga kelgan his-tuyg‘ular ham bora-bora bosildi. Hozir esa chaqaloq bilan har kuni aloqa qilish, uni his qilish va u bilan «muloqot qilish» mumkinligi juda yaxshi. Kichkintoyning harakatlarini sezishni boshlaganingizdan so‘ng, uning uchun bo‘lgan xavotiringiz ham biroz kamaygan, ko‘nglingiz taskin topgan bo‘lsa kerak.

Qorningiz sezilarli darajada yumaloqlashgan, lekin sizga hali ham yengil. Beshinchi oyning oxirida belingizdan asar ham qolmadi. O‘sayotgan bachadon tubi kindikdan 3-4 sm pastda bo‘ladi. Ajoyib! Agar zarur bo‘lsa, garderobingizni yangilash uchun sabab bor.

Yurishingiz biroz o‘zgarishi mumkin, shu tariqa tanangiz qorin og‘irligini qoplaydi. Bukchayib qolmaslikka harakat qiling va qomatingizni nazorat qiling.

Atrofdagilar sizga katta ehtirom va e’tibor bilan munosabatda bo‘lishsa, bu juda yoqimli va quvonchli bo‘ladi. Kichkintoy har kuni hali yengil va mayin turtkilar va teginishlar bilan o‘zini eslatib turadi.

So‘nggi paytlarda zinadan ko‘tarilish yoki uzoq vaqt tez yurish kabi jismoniy zo‘riqishlarda yengil hansirashni seza boshladingiz. Qorin bo‘shlig‘ini homilador bachadon to‘ldiradi va o‘pka asta-sekin torayib boradi. Ular chaqaloqni va yo‘ldoshni kislorod bilan ta’minlashi kerak bo‘lgani uchun ham nafas olish tezligi ortadi. Shuning uchun o‘zingiz sezmagan holda tez-tez nafas ola boshlaysiz.

Shuningdek, siydik pufagingiz tez-tez o‘zini eslatib turishini payqadingizmi? Bachadon unga bosim o‘tkazadi va uning hajmi biroz kamaydi, buyraklar ham faolroq ishlaydi va ko‘proq siydik ishlab chiqaradi. Uzoq vaqt chidamaslikka harakat qiling, bu noqulaylik va biroz og‘riqni keltirib chiqaradi.

Siz ko‘proq terlaya boshladingiz, teringiz hidi esa sizni hayron qoldirmoqda. U avvalgidan boshqacha, o‘tkirroq va kuchliroq hidlanadi. Ilgari ishlatgan dezodorantingiz endi yetarli ta’sir qilmayapti, tez-tez dush qabul qilish ham vaziyatni o‘zgartirmayapti. Xavotir olmang, aslida homiladorlik davrida bunday holat kuzatilishi odatiy va bu o‘zgarishlar ko‘pchilikda uchraydi. Bularning barchasi gormonal fonning o‘zgarishi va jigar hamda umuman organizmning detoksifikatsiya tizimlariga tushadigan «toksik yuklama»ning ortishi bilan bog‘liq, chunki hozir ular ikki kishi uchun ishlamoqda. Yetarli miqdorda toza mineral suv iching. Keng, havo o‘tkazuvchi kiyim kiying. Dim xonalarda uzoq vaqt qolmaslikka harakat qiling. Tug‘ruqdan so‘ng bu o‘zgarishlar yo‘qoladi.

Muddatning ikkinchi yarmidan boshlab tana vazningizdagi o‘zgarishlarni diqqat bilan kuzatib borishingizni tavsiya qilamiz. Endi vazningiz yanada faolroq ortishni boshlaydi. Odatda, haftasiga 300–400 g vazn qo‘shilishi me’yor hisoblanadi. Agar egizak kutayotgan bo‘lsangiz, albatta, vazn ortishi ko‘proq bo‘ladi. Homiladorlikning 20-haftasiga kelib, taxminan 3–5 kg vazn qo‘shgan bo‘lishingiz mumkin. Bu me’yoriy vazn ortishi hisoblanadi. Vaznning haddan tashqari tez ortishiga yo‘l qo‘ymaslikka harakat qiling. Muntazam ovqatlaning, shirinliklar va pishiriqlarni cheklang. Tez-tez tamaddi qilishdan saqlaning.
 

Homiladorlikning o‘rtalariga kelib, ikkita kichkina hujayradan rivojlangan chaqalog‘ingiz deyarli to‘liq shakllangan kichkintoyga aylandi. Uning barcha ichki a’zolari allaqachon farqlanadi, qo‘l va oyoqlari esa shakllangan. Uning vazni 250–300 g, bo‘yi esa taxminan 25–27 sm atrofida bo’ladi.

Shu muddatdan boshlab shifokor qorningizga maxsus naycha qo‘yib, farzandingizning yurak urishini eshitishi mumkin - bu akusherlik stetoskopi deb ataladi. Hozircha yurak urishi aniq eshitilmayapti, lekin asta-sekin juda yaxshi eshitila boshlaydi.

Chaqaloq tovushlarni yaxshi ilg‘aydi va yuragingizning urishini hamda qon tomirlarida oqayotgan qon shovqinini juda yaxshi eshitadi. Uning qovoqlari hozircha yopiq. Hali keng bo‘lgan bachadonda chaqaloq uyg‘oq paytida faol suzadi.

Chaqaloq organizmida qo‘ng‘ir yog‘ to‘plana boshlaydi. Bu yog‘ning alohida turi bo‘lib, bola tug‘ilishi bilanoq unga issiqlik hosil qilish va sovqotishdan himoyalanish uchun kerak bo‘ladi. Aynan shu yog‘ turi "yangi tug‘ilgan chaqaloqlar yog‘i" nomini olgan. Kattalarda u bo‘lmaydi.

Bu haftada birinchi "pishloqsimon" surtma shakllana boshlaydi. Bu bolaning yog‘ bezlari mahsulidir. U quyuq tvorogsimon konsistensiyaga va oq yoki kulrang-oq tusga ega. Aynan shu surtma yangi tug‘ilgan chaqaloqning terisini mexanik shikastlanishlardan va kasallik keltirib chiqaruvchi bakteriyalardan himoya qiladi, chunki u bakteritsid xususiyatlarga ham ega.

Siz muntazam ravishda akusher-ginekologingizga tashrif buyurishda davom etasiz. Qabulda shifokor ayirboshlash kartangizni ehtiyotkorlik bilan to‘ldiradi. Bu doimo qo‘lingizda bo‘ladigan tibbiy hujjatdir. Unda siz va homiladorligingiz haqidagi barcha ma’lumotlar mavjud. Shuningdek, u siz ilgari o‘tkazgan barcha tekshiruv va tahlillar natijalarini o‘z ichiga oladi.

Qabulda shifokor odatdagidek shikoyatlaringiz bilan qiziqadi. Tadqiqotlaringiz natijalarini tahlil qiladi va yangilarini tayinlaydi. Har bir qabulda shifokor qon bosimingizni, ko‘pincha ham o‘ng, ham chap qo‘lingizda o‘lchaydi.

Shuningdek, homilador bemorlar uchun yoqimsiz bo‘lgan tarozida tortish kabi tadbir ham majburiy dasturga kiradi. Odatda, barcha bo‘lajak onalar kosmik tezlik bilan o‘sib borayotgan tarozi raqamlarini ko‘rishdan qo‘rqishadi. Shifokor har bir qabulda oldingi qabul ma’lumotlari bilan vazn farqini baholaydi. Bu yashirin shishlar, ko‘p suvlilik va tana vaznining haddan tashqari ortishini o‘tkazib yubormaslik va o‘z vaqtida zarur choralarni ko‘rish imkonini beradi.
 

Homiladorlikning 20-haftasida ikkinchi skrining UTTdan o‘tish vaqti keldi. Ushbu tekshiruv davomida homilaning o‘lchamlari baholanadi. Bu davrda bo‘lajak chaqaloqning jinsini ham aniq aniqlash mumkin. Shuningdek, tekshiruv homiladagi patologiyalar va tug‘ma rivojlanish nuqsonlarini aniqlashga yordam beradi. Shifokor bolaning qo‘l-oyoqlarini ko‘rishi, barcha barmoqlarini sanashi va yuz tuzilishini baholashi mumkin. Bu muddatda bolaning ichki a’zolari, bosh va orqa miyasi, skeleti, buyraklari, jigari, ichaklari, siydik pufagi va boshqa a’zolari to‘g‘ri rivojlanayotganini ham yaxshi ko‘rish mumkin.

В этом сроке при возможности сделать 3D фото вы получите потрясающие портреты вашего малыша. 

Bu muddat ichida 3D suratga olish imkoniyati bo‘lsa, kichkintoyingizning ajoyib suratlarini olasiz.
Homiladorlikning 20-haftasida shifokor vaginal ajralmalaringizni tahlil qiladi. Bu qinda yallig‘lanish jarayonlari paydo bo‘lishining oldini olish maqsadida bajariladi. Yuqorida bachadon bo‘yni va qindagi turli yallig‘lanish jarayonlari qanchalik xavfli ekanligi haqida gapirgan edik.
 

Homiladorlikning o‘rtalariga yaqinlashganda qindan ajraladigan suyuqlik miqdori sezilarli darajada ko‘payadi va ba’zida kundalik gigiyenik prokladka ham yetarli bo‘lmasligi mumkin. Bu homiladorlik gormonlari darajasining yuqoriligi qin va bachadon bo‘yni shilliq qavatiga ta’sir qilishi natijasidir. Odatda, ajralmalar shilimshiqsimon yoki biroz sutrang bo‘ladi. Ular biroz nordon hidga ega bo‘lishi yoki umuman hidsiz bo‘lishi mumkin. Ajralmalar qichishish, achishish yoki noqulaylik keltirib chiqarmaydi. Vaqti-vaqti bilan ularning miqdori o‘zgarib turadi: bir kuni ko‘proq, boshqa kuni esa biroz kamroq bo‘lishi mumkin. Ular sizga tug‘ruqqacha hamroh bo‘ladi. Tabiiy matolardan tikilgan ichki kiyim kiyishga harakat qiling. Agar sizga qulay bo‘lsa, kundalik gigiyenik prokladkalardan foydalanishingiz mumkin. Noqulaylik paydo bo‘lsa, bu haqda albatta shifokoringizga xabar bering.
 

Homiladorlikning eng xavfli damlari sizdan deyarli o‘tib ketdi. Chaqaloq yo‘ldosh va qog‘onoq suvlari bilan ishonchli himoyalangan. Shifokor albatta bachadon bo‘yni uzunligini ko‘rsatadigan UTT natijalarini olgandan so‘ng, istmiko-servikal yetishmovchilikni istisno qilish uchun siz faolroq turmush tarzini rad etmasligingiz mumkin.

Hozir sizning qorningiz juda kichik va fazoda faol harakatlanishga xalaqit bermaydi. Ochiq havoda sayr qiling. Basseyn bo‘g‘imlaringiz va umurtqa pog‘onangizni juda yaxshi yengillashtiradi. Suvda barcha mushak guruhlari ishlaydi va u juda yaxshi tinchlantiradi. Yoga paylarni mustahkamlashga yordam beradi va ularni yanada elastik qiladi, qon dimlanishini bartaraf etadi va limfa ta’minotini yaxshilaydi.

Konsertlar, kinoteatrlar va ko‘rgazmalarga boring. Ijobiy his-tuyg‘ular sizga va chaqaloqqa juda foydali. Agar ta’tilni rejalashtirgan bo‘lsangiz, buni shifokoringiz bilan muhokama qiling. Qarshi ko‘rsatmalar bo‘lmasa, siz bemalol samolyotda uchishingiz mumkin. Kitob o‘qishning ayni vaqti, chaqaloq tug‘ilishi bilan bunga umuman vaqt qolmaydi.

Turli xil va xilma-xil ovqatlaning. Ratsioningizga sabzavotlar, ko‘katlar, dengiz mahsulotlari va go‘shtni kiriting. Agar ortiqcha vazn bo‘lmasa va vazningiz me’yordan ortiq tez oshmayotgan bo‘lsa, vaqti-vaqti bilan mazali pirojniy yoki shokolad bilan o‘zingizni siylashingiz mumkin. Ammo haddan oshirmang! Shirinliklarni kunning birinchi yarmida va oz miqdorda iste’mol qilishga harakat qiling.Ertalabki qahvani yaxshi ko‘radiganlar esa sevimli ichimligidan bahramand bo‘lishlari mumkin, ammo uni sut yoki qaymoq bilan ichishga va juda quyuq qilib damlamaslikka harakat qiling.

Vitaminli qo‘llab-quvvatlash bo‘lajak onalar uchun juda muhim. Hatto xilma-xil va to‘laqonli ovqatlanish ham har doim ham ona va chaqaloqning vitaminlar va mikroelementlarga bo‘lgan ehtiyojini qondira olmaydi.

Chaqaloq o‘smoqda va onaning organizmidagi zaxiralardan faol foydalanishga majbur, aks holda uning rivojlanishi uchun zarur bo‘lgan barcha oziq moddalarni qayerdan oladi? Akusher-ginekolog shifokorlar homilador ayollarga aynan ularning ehtiyojlariga moslashtirilgan, muvozanatli vitamin-mineral komplekslarni tavsiya qiladilar. Ular yetarli miqdorda zarur komponentlarni o‘z ichiga oladi, maksimal darajada xavfsiz va samarali hisoblanadi. Ularni bemorlar odatda yaxshi qabul qiladilar va dozani oshirib yuborishdan xavotirlanmasdan, homiladorlik davomida qo‘llash mumkin.

Ayrim holatlarda shifokorlar kompleks qo‘llab-quvvatlashga qo‘shimcha ravishda vitaminlar yoki mikroelementlarni ham buyurishlari mumkin. Bu shifokor kuchli yetishmovchilikdan shubhalanganda va ushbu yetishmovchilik haqiqatan ham mavjudligini tasdiqlash uchun qo‘shimcha tahlil topshirishni tavsiya qilganda amalga oshiriladi.

Vitamin-mineral komplekslaridan tashqari, shifokor sizga maxsus oqsilli kokteyllarni ham tavsiya qilishi mumkin. Ular kam kaloriyali bo‘lib, tarkibida vitamin va mikroelementlarning keng assortimenti mavjud hamda vitamin-mineral komplekslariga muqobil bo‘lishi mumkin. Eng muhimi, ular tarkibida ko‘p miqdorda oqsil mavjud, homiladorlik davrida esa organizmning oqsilga bo‘lgan ehtiyoji sezilarli darajada ortadi. Bunday ichimliklar ajoyib tamaddi bo‘la oladi, ularni yo‘lga yoki mashg‘ulotlarga o‘zingiz bilan olib ketish ham qulay.

Kompleks ozuqaviy qo‘llab-quvvatlash varianti sifatida siz homilador va emizikli ayollar uchun Nutrima Femilak maxsus ovqatlanishini ham tanlashingiz mumkin.

Homilaning to‘laqonli rivojlanishi va ona salomatligini saqlash uchun vitamin-minerallar kompleksidan tashqari, unda almashtirib bo‘lmaydigan aminokislotalar va energiya manbai bo‘lgan zardob oqsili, chaqaloqning miyasi va ko‘rish a’zolarini shakllantirish uchun Omega-3 yog‘ kislotalari, ovqat hazm qilishni yaxshilash va qabziyatning oldini olish uchun prebiotiklar mavjud. Mangoning yoqimli ta’mi esa bu ichimlikni mazali tamaddi variantiga aylantiradi.

Bir vaqtning o‘zida vitamin komplekslari va maxsus ichimliklarni iste’mol qilmang, chunki bu ozuqaviy moddalarning ortiqcha dozasini keltirib chiqaradi va umumiy ratsioningizdagi kokteyllar va ichimliklardagi oqsil ulushini hisobga oling, ayniqsa shifokorning oqsil yuklamasi bo‘yicha maxsus tavsiyalari bo‘lsa.

Agar hamma "qarshi bo‘lmasa," unda o‘zingizni lazzatdan mahrum qilmang. Chaqaloq jinsiy aloqa paytida jarohat ololmaydi, chunki u bachadon bo‘yni bilan ishonchli himoyalangan. O‘zingiz va sherigingiz uchun qulay holatni tanlang.

Homiladorlik davrida jinsiy hayot tartibi tartibga solinmaydi. Xohlagan vaqtingizda bir-biringizdan zavqlanishingiz mumkin. Infeksiya bo‘lmasa, kontratsepsiyaning to‘siq usullaridan foydalanish mutlaqo shart emas.

Jinsiy aloqadan so‘ng qinni yuvmang va purkamang. Bu normal mikroflora uchun noqulay bo‘lib, bakterial vaginoz rivojlanishiga olib kelishi mumkin.

Zarurat tug‘ilganda, siz gialuron kislotasi yoki suv asosidagi har qanday lubrikantlardan foydalanishingiz mumkin. Preparatlarni dorixonadan sotib olgan ma’qul.